گاهی موّرخین و تاریخ نگاران حکومتی، حوادث تاریخی را بگونه ای نوشته و بازگو می کنند که خود و یا صاحبان قدرت می پسندند. لذا برای پی بردن به همه حقیقت، تاریخ را باید بصورت تطبیقی مطالعه کرد. خاطرات هاشمی رفسنجانی (در کتاب امید و دلواپسی) که آنروزها مسئولیت نائب رئیس مجلس خبرگان رهبری را برعهده داشته است، تا حدودی می تواند نیمه های پنهان حقایق مربوط به انتخاب آیت الله منتظری به عنوان قائم مقام رهبری را افشاء نماید:
قائم مقامي آيت الله منتظري
كسالت هاي امام آن هم در زمان جنگ و اختلافات داخلي مايه نگراني بود. فكر شد كه لازم است جانشيني براي امام مشخص گردد كه در صورت بروز حادثه اي، دچار خلاء مركزيت و مشروعيت نشود. در بين علما و مراجع، آيت الله منتظري داراي بيشترين صلاحيت شناخته شدند ومقدماتي براي رسميت دادن به آن انجام گرفت، گرچه امام در آن زمان هم احتياط ها و بعضي ازكارهاي مهم خود را به ايشان محول مي كردند.
در مجلس خبرگان در تاريخ ١٨ آبان اين موضوع مطرح شد و آقاي منتظري با ارسال پيامي مخالفت خود را اعلان داشتند (در اصل آیت الله منتظری در تاریخ ۳۰/6/۱۳۶۴ طی نامه ای خطاب به آیت الله مشکینی به طرح مذکور اعتراض نمودند که می توانید جهت مطالعۀ آن به کتاب خاطرات معظمٌ له و نیز این وبلاگ در مطلب نگاهی گذرا به اختلافات حضرات آیات روحانی و منتظری و ... مراجعه نمایید ) ، ولي خبرگان كار را انجام داد و رسمًا ايشان به عنوان قائم مقام رهبري معرفي شدند.
قبل از طرح مسأله در مجلس خبرگان، آقاي محمدي گيلاني در ١٤ آبان پيامي از امام براي من آوردند كه از طرح مسأله در خبرگان خودداري كنيم و پس از آن پيام ديگري رسيد كه آن پيام راناديده بگيريم. ص24
سه شنبه ٢٥ تير ١٣٦٤
عصر مجلس خبرگان جلسه داشت. طرح(1) تعيين آقاي منتظري به عنوان جانشين امام با حدود پنجاه امضاء تقديم شد ولي بررسي آن به جلسه آينده موكول گرديد. ص191
پنجشنبه ٢٧ تير ١٣٦٤
مجلس خبرگان صبح و عصر جلسه داشت. رهبريت آقاي منتظري در دستور بود و كسي جرأت مخالفت صريح را نداشت و يا مخالف صريح نبود. عده اي به عنوان اينكه اقدام با عجله است و باعث اتهام و حرف مخالفان مي شود، مي گفتند به عنوان تحقيق درباره بقيه افراد مورد احتمال تأخير بياندازيم.
اين طرح(1) را حدود پنجاه نفر [از نمايندگان مجلس خبرگان] امضاء كرده بودند و بيشتر آيت الله خامنه اي اصرار بر اتمام كار مي كردند.
بالاخره در آخر وقت چون هنوز عده اي براي صحبت وقت داشتند، با پيشنهاد آقاي مشكيني قرار شد ظرف دو سه ماه آينده اجلاسيه اي داشته باشيم و پنج نفر به عنوان تحقيق معين شدند.
پنجشنبه ١٨ مهر ١٣٦٤
جلسه هيأت رئيسه [ مجلس] خبرگان داشتيم. برنامه اجلاسيه بعد را تعيين كرديم و قرار شد كميسيون، گزارشي در تاييد رهبري آقاي منتظري تهيه كنند.
سه شنبه ١٤ آبان ١٣٦٤
آقاي محمدي گيلاني به دفترم آمد و پيام امام را درباره برنامه مجلس خبرگان آورد و براي مسكن خودش استمداد نمود و گفت كه امام با انتخاب آقاي منتظري [ براي جانشيني رهبر] موافق نيستند.
....شب خدمت امام رفتم و راجع به پيام ايشان در مورد مجلس خبرگان مذاكره كرديم. نگرانند كه تعيين آيت الله منتظري به عنوان رهبر آينده، باعث عداوت و كارشكني رقباي ديگر شود. بايد با احتياط و مراعات جوانب كار عمل شود.
جمعه ١٧ آبان ١٣٦٤
عصر احمدآقا آمد و راجع به برنامه مجلس خبرگان در خصوص رهبري آقاي منتظري و نظر امام مذاكره كرديم.
شنبه ١٨ آبان ١٣٦٤
بعد از نماز صبح به مجلس رفتم. ساعت هفت و نيم، جلسه هيأت رئيسه مجلس خبرگان تشكيل شد.سپس به تالار رفتيم. جلسه رسمي ساعت هشت و نيم تشكيل شد. آقاي مشكيني مختصري صحبت كردند و سپس نامه آقاي منتظري را خواندند كه با تشكر از خبرگان خواسته بودند كه از انتخاب ايشان به عنوان جانشين امام در زمان حيات امام منصرف شويم.
بحث ها شروع شد. احمدآقا اطلاع داد كه امام به آقاي محمدي [ گيلاني] گفته اند موضوع پيام را پيگيري نكنند. هم در جلسه صبح و هم در جلسه عصر در اين باره بحث كرديم و در تنفس ها به مشورت پرداختيم و سرانجام بعداز نماز مغرب با بيش از دو سوم حضار تصويب شد كه آيت الله منتظري، مصداق صدر اصل ١٠٧ قانون اساسي هستند؛ يعني از طرف مردم به مرجعيت و رهبري براي بعد از امام پذيرفته شد ه اند.(2)
يكشنبه ١٩ آبان ١٣٦٤
در جلسه مجلس خبرگان متن عبارت رهبري آيت الله منتظري مطرح بود. بالاخره پس از بحث زياد، پيشنهاد آيت الله خامنه اي با اصلاحات جزئي به تصويب رسيد.(3) ايشان به عنوان منتخب مردم براي جانشيني امام و مورد تأييد مجلس خبرگان معرفي شدند. قرار شد متن مصوبه به امضاي همه اعضاي مجلس برسد.
دوشنبه ٢٠ آبان ١٣٦٤
همراه با نمايندگان مجلس خبرگان خدمت امام رسيديم. آقاي مشكيني صحبت كرد و از نواقص كار حوزه علميه قم، وجود طلاب ضد انقلاب و شيوع روحيه هاي غير مخلصانه و ... گفت ولي امام گفتند كه حوزه قوي است و نبايد منفي بافي كرد. دفتر امام خبر را خيلي مختصر به رسانه ها دادند.(متن سخنراني حضرت امام( ره) در جمع اعضاي مجلس خبرگان در كتاب" صحيفه امام " درج نشده است.)
راجع به انتخاب آقاي منتظري، آقاي مشكيني با اشاره گفت و امام چيزي نگفتند و به خاطر جلوگيري از تحريك علما به رسانه ها هم نداديم.ص318
يكشنبه ٣ آذر ١٣٦٤
خبر رهبري آقاي منتظري كه در جلسه خبرگان تصويب شد به وسيله روزنامه ها تيتر شده و دررسانه هاي جهاني مورد تفسير و تحليل قرار گرفته ا ست.
دوشنبه ٤ آذر ١٣٦٤
از حاج احمدآقا نظر امام را در خصوص سرو صداهايي كه پيرامون رهبري آيت الله منتظري دررسانه هاي جمعي جهان به وجود آمده است خواستم ايشان گفتند امام با توضيح و جا انداختن موافقند.
پنجشنبه ٧ آذر ١٣٦٤
پس از مصاحبه من درباره رهبري آيت الله منتظري ترديدها و تشكيك ها آرام گرفته و به تحليل در ستايش از اقدامات احتياطي ما و تثبيت نظام گرائيده است.
جمعه ١٥ آذر ١٣٦٤
به دفتر امام گفتم، وقت ملاقات زودتر به آقاي ري شهري بدهند كه درباره مخالفت هايي كه با قائم مقامي رهبري آيت الله منتظري مي شود، مشورت كنند.
يكشنبه ١٧ آذر ١٣٦٤
شب آقاي ري شهري [ وزير اطلاعات] به منزل آمد و گزارش پيشرفت شناسايي تيم مامور ترور من و آقاي خامنه اي و آقاي [محسن] رضايي را داد. به نظر مي رسد به زودي جمع زيادي از عمال عراق بازداشت خواهند شد. در مورد آقاي ( آیت الله ) سيد صادق روحاني كه با قائم مقامي رهبري آيت الله منتظري مخالفت كرده، تصميم به تعقيب محدود او گرفته اند. گفتم صلاح نيست.ص346 (4)
سه شنبه ١٧ دي ١٣٦٤
شوراي مركزي [ جامعه] روحانيت مبارز تهران جلسه داشت. قرار شد كه در اعلاميه اي نيابت رهبري آيت الله منتظري را تأييد و پيشنهاد كنيم در برنامه تظاهرات سالگرد انقلاب گنجانده شود.
يكشنبه ٢٢ دي ١٣٦٤
عصر آقاي ملك پور نماينده زردتشتيان در مجلس آمد. گزارش سفرش به آمريكا را داد. با پيشنهاد خودش براي پيدا كردن اسلحه رفته و دست خالي برگشته بود. از حساسيت آمريكايي ها در مورد امام، آيت الله منتظري، من و [ موسوي] خوئيني ها مي گفت.
زیر نویس:
توضیحات سایت:
(1)متن طرح پیشنهادی نمایندگان مجلس خبرگان رهبری
« بسم الله الرحمن الرحیم- خبرگان امت به موجب تکلیف مصرح در مصوبه روز 26/4/1364مجلس خبرگان و به عنوان مقدمه عقلیه لازم برای عمل به اصل 107 قانون اساسی، فقیه عالیقدر و مجاهد، حضرت آیت الله منتظری-دامت برکاته- را به عنوان مصداق کامل قسمت دوم اصل مزبور، تعیین می کنند. »
(2)اصل ۱۰۷ قانون اساسی قبل از بازنگری: « هرگاه یکی از فقهای واجد شرائط در اصل پنجم این قانون از طرف اکثریّت قاطع مردم به مرجعیّت و رهبری شناخته و پذیرفته شده باشد ، همان گونه که در مورد مرجع عالیقدر تقلید و رهبر انقلاب آیةالله العظمی امام خمینی چنین شده است ، این رهبر، ولایت امر و همهء مسئولیّتهای ناشی از آن را برعهده دارد ، در غیر این صورت خبرگان منتخب مردم در بارهء همهء کسانی که صلاحیّت مرجعیّت ورهبری دارند بررسی و مشورت می کنند ،هرگاه یک مرجع را دارای برجستگی خاص برای رهبری بیابند اورا به عنوان رهبر به مردم معرّفی می نمایند ، وگرنه سه یا پنج مرجع واجد شرائط رهبری را به عنوان اعضاء شورای رهبری تعیین و به مردم معرّفی می کنند . »
(3)متن مصوبه مجلس خبرگان رهبری:
« ماده واحده : حضرت آیت الله منتظری " دامت برکاته " در حال حاضر مصداق منحصر به فرد قسمت اول از اصل 107 قانون اساسی است و مورد پذیرش اکثریت قاطع مردم برای رهبری آینده می باشد و مجلس خبرگان این انتخاب را صائب می داند.»
(4)متن نامه بیش از 200 تن از نمایندگان مجلس شورای ملی به مناسبت انتخاب آیت الله منتظری به سمت قائم مقام رهبری:
در 17 آذر 1364 بیش از 200 تن از نمایندگان مجلس شوراي اسلامي طی نامه ای به بنیانگذار انقلاب از انتخاب آيت الله منتظري به عنوان قائم مقام رهبری تشکر کردند. متن این نامه به شرح زیر است:
محضر مبارك حضرت آيت الله العظمي امام خميني رهبر كبير انقلاب اسلامي دام ظله العالي
با تقديم سلام و تحيات وافره و سپاس از خداوند متعال كه ملت ايران را در سايه مجاهدات و رهبري آن مرجع عاليقدر تقليد از سلطه استكبار شرق و غرب و ستمشاهي نجات داد و هديه بزرگ الهي يعني جمهوري اسلامي را به ما و همه مستضعفين جهان عنايت فرمود. و بحمدلله روند بعد از پيروزي انقلاب و انتقال ارزش هاي انقلاب به ملل مسلمان و ستمديدگان تاريخ، رهايي مستضعفين را از قدرت هاي سلطه گر نويد داده و مي دهد " هل بفضل الله و رحمته،فيذللكه فليفرحوا"و لذا اين امت بزرگ شبانه روز دعاي طول عمر پربركت نائب بحق ولي الله الاعظم را بر زبان دارد و نمايندگان منتخب ملت نيز همچون موكلين خود صميمانه مسألت مي نمايند كه خداوند متعال وجود مقدس حضرت امام را تا تشكيل حكومت جهاني اسلام به دست تواناي امام عصرعجـّـل الله تعالي فرجه الشريف مستدام بدارد. اكنون كه خبرگان ملت به پيروي از نظريات آن رهبر بزرگ در جهت تثبيت و تحكيم نظام جمهوري اسلامي و تاييد خواست اكثريت قريب به اتفاق ملت، حضرت آيت الله العظمي آقاي منتظري را به عنوان رهبر آينده تشخيص و معرفي نموده اند. ما نمايندگان مجلس شوراي اسلامي ضمن تاييد نظر خبرگان محترم، با سپاس بيكران به درگاه پروردگار توانا و آرزوي مجدد طولعمر حضرت امام، اين تصميم به حق و سرنوشت ساز را به محضر حضرتعالي و به امت شريف و فداكار و خبرگان ملت تبريك و تهنيت مي گوئيم ." اليوم يئس الذين كفر و امن دينكم"
خدايا خدايا تا انقلاب مهدي خميني را نگهدار