خاطرات من از دوران فرمانداری مغان(1):

                         تحویل گرفتن کلید دروازه مغان !

اواخر سال 1366 سال های پایانی جنگ  بود که  از طریق یکی از دوستانم در وزارت کشور به من پیشنهاد شد تا فرماندار مغان شوم. در آنزمان " علی اکبر محتشمی" وزیر کشور و "سروش" مدیر کل سیاسی این وزارتخانه بود.

در آن سال ها با وجود طبیعت سرسبز و مدهوش کننده مغان و استعداد های بالقوه فراوان آن، بدلیل کیفیت نامطلوب بهداشت، درمان و آب آشامیدنی و سایر خدمات و امکانات اولیه گرمی و حتی محل اقامت فرماندار، کمتر خانواده ای حاضر می شد تا رفاه شهری را رها کرده و در آنجا مسئولیت بپذیرد، اما از یکسو صفا و صمیمیت ، خونگرمی و یکرنگی مردم آن دیار و از سوی دیگر وفادار ماندن و پایبندی بر و بچه های آنروز سپاه به فرهنگ و ارزش های انقلاب که اصطلاحا پنجاه و هشتی فکر می کردند، مشوق من و خانواده ام  بود تا سختی های اقامت در آنجا را بجان و دل خریده و کمر خدمت به مردم  این خطه را ببندیم.

با وجود اینکه پیش از این طی سال های 58-66 در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از رزمندگی ساده گرفته تا  مسئولیت هائی مانند فرماندهی حفاظت فرودگاه مهرآباد، فرماندهی واحد سیاسی- فرهنگی سپاه تهران و جانشینی عملیات یکی از مناطق جنگی در غرب کشور و... را بر عهده داشتم، اما برای اولین بار بود که مسئولیت سیاسی و اجرائی یکی از محرومترین نقاط  کشور آنهم در حساسترین شرایط زمانی (20-30 روز به برگزاری انتخابات مجلس مانده ) را تجربه می کردم. به هر تقدیر با سبک و سنگین کردن پیشنهاد وزارتکشور و مذاکره با مدیر کل سیاسی این وزارتخانه، این پیشنهاد را با پیش شرط هائی پذیرفتم. پس از قرار و مدارهای اولیه با خانواده خداحافظی کرده و بوسیله اتومبیلی که وزارتکشور همراه با راننده در اختیارم گذاشته بود عازم تبریز شدیم. غروب بود که به استانداری آذربایجانشرقی رسیدیم.

در آنزمان اکبر پرهیزکار استاندار آذربایجانشرقی بود و آیت الله ملکوتی هم امامت جمعه تبریز را بر عهده داشت که علیرغم همه سادگی های خاص خود بدلیل مردمدار بودن و برخورداریش از پاره ای ویژگی های مثبت و دوری از برخی صفات رذیله نظیر تکبر و نخوت بیجا، بخش قابل توجهی از مردم تبریز هنوز هم از او به نیکی یاد می کنند.

پس از وارد شدن به بنای قدیمی استانداری آذربایجانشرقی، از اتومبیل پیاده گشته و یکراست راهی دفتر استاندار شدم. پرهیزکار در دفتر کارش انتطارم را می کشید .پس از خوش و بش ها و تعارفات اولیه، موقعیت مغان و مشکلات این شهرستان را برایم تشریح کرد و گفت که انتخابات این منطقه بخاطر باند بازی ها و دخالت های غیر مسئولانه بعضی از متنفذین منطقه همیشه ابطال شده است، از اینرو  با توجه به سوابق و قاطعیتی که در شما سراغ داریم انتظار می رود با تدبیر و درایت لازم این شهرستان را بخوبی اداره کرده و انتخابات سالمی را در آنجا برگزار نمائی. پس از آنکه توصیه های او بپایان رسید من هم شرط و شروط خود را برای پذیرش مسئولیت فرمانداری مغان با او در میان گذاشتم و گفتم که با توجه به شرایط (آنروز) مغان در مذاکره با مدیر کل سیاسی وزارتکشور، مسئولیت فرمانداری این شهرستان  را با این شرط پذیرفته ام که درچارچوب قوانین از اختیار و آزادی عمل لازم برخوردار و در یک کلام فرمان شهر واقعا در اختیارم باشد. پرهیزکار هم لبخندی زد که بوی رضایت می داد !

شب را در میهمانسرای استانداری به  صبح کردم و فردای آن باتفاق  استاندار ، در حالیکه رئیس وقت شهربانی و فرمانده وقت ژاندارمری آذربایجانشرقی هم ما را همراهی می کرد عازم مغان شدیم تا کلید فرمانداری این شهرستان را تحویلم دهند!

 پرهیزکار در بین راه توصیه های لازم را به عمل آورد، از جمله با گفتن اینکه من "خانه زاد روحانیت" هستم ، بطور غیر مستقیم به من پیام داد که روحانیت مغان هم یکی از خط قرمزهائی است که نمی توانی از آن عبور کنی! از اینرو راه موفقیت و پیشرفت تو در این است که با روحانیت آنجا تعامل و همدلی داشته باشی و البته با احتیاط بنحوی که مرا در نیمه راه پشیمان نکند توصیه کرد که با سه امام جمعه شهرستان مغان و سایر روحانیون آنجا (که شنیده بودم خود با یکدیگر اختلاف شدید دارند) بسازم.

 در میان راه تقریبا وانمود می کردم که شنونده هستم اما در واقع در همان حال و هوای اولیه انقلاب و آرمان های آن بودم و توصیه های امام علی(ع)  به مالک اشتر را با خود مرور می کردم . از اینرو بجای جر و بحث کردن با پرهیزکار حرف دلم و انرژی خود را نگاه داشتم تا یکجا در هنگام معارفه در فرمانداری مغان بازگو نمایم. با رویاهای خود و مختصات مدینه فاضله ای که امام اول در پیش روی ما باصطلاح شیعیان قرار داده است و نیز  شیوه تعامل او با مردم بی پناه و صاحبان قدرت کلنجار می رفتم که به ساختمان یک طبقه فرسوده ای رسیدیم که بر سر در آن تابلوئی نصب شده بود که بر روی آن عبارت "فرمانداری شهرستان مغان" به چشم می خورد.

به محض توقف اتومبیل ،فرماندار وقت که همراه با روسای ادارات برای خیر مقدم گفتن در مقابل ساختمان به صف ایستاده بودند به استقبالمان آمدند. از آنجا که امامان جمعه هر سه شهر گرمی، بیله سوار و پارس آباد با یکدیگر سرناسازگاری داشتند، فقط امام جمعه مرحوم پارس آباد در مراسم استقبال حضور یافته بود. پس از طی تشریفات مرسوم، استاندار به بهانه معارفه به تعریف و توصیف از من پرداخت و سوابق جبهه و همچنین سوابق قبل و پس از انقلاب و میزان تحصیلاتم را به رخ حاضرین کشید و گفت که با اصرار زیاد این مسئولیت را پذیرفته ام و تعارفات دیگر...

وقتی نوبت سخنرانی به من رسید پس از ذکر مقدمات اولیه، از آنجا که توصیف مناسبات حاکم بر شهرستان مغان و زیاده خواهی ها و دخالت های بیجای افراد متنفذ این شهرستان و مزاحمت هائی که باعث بهم ریختن منطقه و انتخابات می شود را شنیده بودم، بقول معروف تصمیم گرفتم که همان روز اول گربه را دم در حجله سر ببرم و سنگ های خود را در روز نخست در جمع  مسئولان و افراد با نفوذ شهر وا بکنم! از اینرو بعد از ذکر مقدمات کوتاه دو نکته را مورد تاکید قرار دادم تا توسط حاضرین در شهر منتشر شود:

اول اینکه، ملاک و مبنای کار من به عنوان فرماندار عمل به توصیه های حضرت امیر خطاب به مالک اشتر در نهج البلاغه  است، لاجرم هرکس که درستکار باشد و وظایفش را بدرستی انجام داده و با مردم بسازد و از هرگونه خدمت به آنها دریغ نورزد، عزیز و مورد احترام است و از ناحیه فرماندار حمایت خواهد شد، در غیر این صورت همکاری با او مشکل خواهد بود. بنابراین هریک از صاحبان قدرت که خلاف کارند و یا از این پس از آنها خلافی سر بزند در امان نخواهند بود!

دوم اینکه در این شرایط همچنانکه استاندار هم اشاره کردند، با اصرار زیاد مسئولان امر، مسئولیت فرمانداری مغان را پذبرفته ام و شرط کرده ام که در چارچوب اختیارات یک فرماندار هیچکس حق مداخله در کار فرمانداری را ندارد ،از اینرو فرمان امور در اختیار من است و روحانیت و ائمه جماعات تا جائی مورد احترام هستند که تنها به وظایف خود عمل کرده و پایبند به ذی روحانیت ،غالب بر نفس خود و مخالف با هوا و هوس بوده و در امور مربوط به فرمانداری نیز دخالت نکنند. به بیان دیگر به حاضرین اینگونه تفهیم کردم که لباس روحانیت تنها مسئولیت با خود به همراه می آورد ،نه مصونیت ،لذا ارج نهادن به کسانی که در سلک روحانیتند در گرو عمل به مسئولیت خطیری است که بر دوش آنهاست ،در غیر این صورت هیچ امتیازی بر دیگران ندارند و از دیدگاه من روحانی نما به شمار می آیند و نه روحانی!

 این طرز سخن گفتن برای حاضران در جلسه ،غیر منتظره و خیلی تازگی داشت و به همین سبب آنها را تا حدود زیادی شوکه کرد. به این ترتیب کلید مغان را با قاطعیت! تحویل گرفتم و استاندار را راهی تبریز کرده و خود بر صندلی رنگ و رو رفته  فرماندار سابق تکیه زدم تا به استقبال رویدادهائی بروم که در انتظارم لحظه شماری می کرد!...ادامه دارد.